Bursa’nın mahallelerinde bir gün
Her seferinde aynı heyecanı yaşıyorum. Sabahın erken saatlerinde Bursa sokaklarına adım attığımda, o eski mahalle kokusu hemen sarıyor beni. Tophane’den başlayıp Hisaraltı’na, oradan da Cumalıkızık’a uzanan fotoğraf turları hem gözümü doyuruyor hem de ruhumu. Eğer sen de şehir hayatını, gerçek Bursa mahalle atmosferini hissetmek istiyorsan, eline bir makine al ve sokağa çık. İnan, pişman olmayacaksın.
Kahvaltı niyetine sıcak bir simit aldım mı, hemen yollara düşüyorum. Daracık sokaklar, eski Osmanlı evleri, bacalardan tüten duman… Her köşe bir karelik hikaye barındırıyor. Özellikle yağmurlu günlerde taş kaldırımların parlaması, ıslak çamaşırların balkonlardan sarkması bambaşka bir atmosfer yaratıyor.
Neden fotoğraf turları ile keşfetmelisin?
Çünkü Bursa mahalle yaşamı sadece bakarak anlaşılmıyor. İçine girmen, kokusunu duyman, seslerini duyman lazım. Fotoğraf çekmek bahanesiyle insanların arasına karışıyorsun. Bir teyze sana “oğlum ne çekiyorsun” diye soruyor, muhabbet açılıyor. Sonra evine davet ediyor, bahçesindeki ayvayı ikram ediyor. İşte o an anlıyorsun ki turistik rehberler yetmiyor.
Kısa bir anı: Geçen hafta Arabayatağı’nda gezerken yaşlı bir amca sedir ağacının altında oturuyordu. “Gel evladım” dedi. Oturdum. Beş dakika içinde bana 70 yıllık Bursa hikayesi anlattı. Makinem elimdeydi ama o sohbeti fotoğraflayamadım. Bazı kareler hafızaya çekiliyor.
En güzel mahalle rotaları
İlk durağım genellikle Tophane. Özellikle akşamüzeri ışık vurduğunda o eski evler inanılmaz güzel duruyor. Dar sokaklarda yürürken duyduğun çocuk sesleri, kapı önlerinde oturan nineler, dükkanlardan taşan kasap kokusu… Hepsi bir arada.
Sonra Hisar bölgesi. Kale surlarının etrafı hem tarih kokuyor hem de mahalle sıcaklığı taşıyor. Burada yaşayan insanlar hala kapılarını kilitlemiyor. Komşu komşunun halini biliyor. Fotoğraf çekerken insanlarla göz göze geliyorsun, gülümsüyorlar. O samimiyet başka yerde zor bulunur.
Unutmadan Cumalıkızık‘ı da söyleyeyim. Her ne kadar turistik hale geldiyse de sabah erken saatlerde gittiğinde hala o eski köy havasını yakalayabiliyorsun. Taş evler, ahşap balkonlar, horoz sesleri… Makineni kur, sabırla bekle. En güzel kareler aceleye gelmez.
Sokaklarda dikkat etmen gerekenler
Fotoğraf çekerken saygılı ol. Bazı evlerin önünde “fotoğraf çekmek yasaktır” yazmıyor ama insanların mahremiyetine girme. Özellikle kadınların yüzünü net çekmek istersen mutlaka izin al. Bursa insanı misafirperverdir, genelde “çek evladım” der.
En sevdiğim şeylerden biri de mahalle pazarlarını gezmek. Özellikle Çarşamba pazarı. Orada hem sebze meyve fotoğrafları çekiyorum hem de insan manzaraları. Renkler, sesler, pazarlık yapan teyzeler… Hepsi bir kompozisyon.
Mahalle kahveleri ve o samimi sohbetler
Bursa’nın en güzel yanlarından biri de mahalle kahveleri. Özellikle Muradiye ve Demirtas taraflarında hala eski usul kahveler var. Yaşlı amcalar tavla oynuyor, gençler çay içiyor. Sen de bir kenara otur, sessizce gözlemle. Biraz zaman geçince muhabbete dahil olursun. “Nerelisin evladım?” sorusuyla başlar her şey.
Bazen de sadece yürüyorum. Elimde makine, sırtımda hafif bir çanta. Hiçbir plan yapmadan. Çünkü Bursa sokakları seni yönlendiriyor. Bir ara sokağa sapıyorsun, birden karşına çıkan eski bir çeşme veya tarihi bir konak seni durduruyor. O an deklanşöre basıyorsun.
Işık ve atmosferin peşinde
En iyi saatler sabah erken ve akşamüstü. Özellikle kışın sisli havalarda Bursa’nın tepeleri ve mahalleleri muhteşem görünüyor. Sis perdesinin arasından süzülen evler, damlardan yükselen dumanlar… Fotoğrafçı için adeta cennet.
Yazın ise akşam ezanı vakti muhteşem oluyor. Camilerden yükselen ses, sokak lambalarının yavaş yavaş yanması, evlerden gelen yemek kokuları… Bunların hepsini kadrajına sığdıramazsın ama hissedebilirsin.
Sana bir tavsiye
Eğer gerçekten Bursa mahalle atmosferini hissetmek istiyorsan, tur rehberlerinden uzak dur. Tek başına çık yollara. Biraz cesaret, biraz meraklı bakış yeterli. İnsanlar seni gördükçe açılıyor. Belki bir kapı aralanır, belki bir sofra kurulur.
Ben her turdan farklı karelerle ve hikayelerle dönüyorum. Bazıları çerçevelendi, bazıları ise sadece hafızamda kaldı. Sen de dene. Makineyi eline al, bir sabah erken saatte Tophane’ye in. Bakalım neler bulacaksın.
Unutma, en güzel fotoğraflar tesadüfen çekilenlerdir. Hazır olman yeterli. Bursa seni bekliyor. Sokakları, mahalleleri, insanları… Hepsi bir hikaye anlatmak için sırada.