Bursa’nın Mahallelerinde Kaybolmak
Bursa’ya her geldiğimde aynı hisse kapılıyorum. Bursa mahalle yaşamı aslında şehrin kalbinin attığı yer. Gökdelenlerin, AVM’lerin arasında sıkışıp kalmış o eski mahalleler hâlâ dimdik ayakta. Daracık sokaklar, eski evlerin balkonlarından sarkan çamaşırlar, akşam ezanıyla birlikte camiye yönelen amcalar… İşte ben bunları seviyorum.
Küçük bir fotoğraf makinesiyle çıktım yine sokaklara. Amacım sadece güzel kareler yakalamak değildi. Gerçek hayatta neler olup bittiğini, insanların nasıl yaşadığını görmek istedim. Ve inanın, her köşe başı ayrı bir hikâye anlatıyor.
İnegöl’den Yıldırım’a, Mahalleden Mahalleye
Önce Yıldırım tarafına vurdum kendimi. Özellikle Cumhuriyet Mahallesi ve çevresi. Sabahın erken saatlerinde fırınların kokusu sokağa yayılıyor. Çocuklar okula giderken anneleri kapıda son bir kez tembihliyor. İhtiyar teyzeler kapı önlerinde oturmuş, bir yandan örgü örüyor bir yandan da komşu dedikodusunu yapıyor.
Sokaklarda yürürken duyduğunuz sesler inanılmaz. Bir yandan horoz ötüyor, diğer yandan kahvehaneden yükselen tavla sesleri. Arada bir de simitçi çocuğun “Sıcak simit!” diye bağırışı. Tam bir mahalle senfonisi.
Fotoğraflarla Anlatmak
Elimdeki makineyle birkaç kare yakaladım. Yaşlı bir amcanın sedirde nargile içişi, pencereden sarkan kedi, kapı önünde salıncakta sallanan küçük kız… Bu fotoğraflar Bursa mahalle yaşamının ruhunu yansıtıyor bence.
Her fotoğrafın arkasında bir hikâye var. Mesela o sedirdeki amca, 45 yıldır aynı evde oturuyormuş. “Burası benim dünyam evlat” dedi bana. “Ne apartman isterim ne site. Burası yeter.” O kadar samimiydi ki sesi, insan ister istemez etkileniyor.
Osman Gazi’deki Eski Bursa Havası
Osman Gazi ilçesine doğru indim sonra. Özellikle Tahtakale ve Demirtaşpaşa mahalleleri. Burada zaman biraz daha yavaş akıyor sanki. Evlerin çoğu ahşap, bazıları restore edilmiş. Sokak aralarında hala eski bakkallar var. Raflarında tozlu şeker kutuları, cam kavanozlarda şekerlemeler.
Bir bakkal amcayla sohbet ettim. “Eskiden herkes birbirini tanırdı” dedi. “Şimdi apartmanlar çoğaldı, komşu komşuyu tanımıyor.” Haklıydı. Ama yine de mahalle kültürü burada hâlâ yaşıyor. Ramazanda iftar sofraları kuruluyor, kurban bayramında et dağıtılıyor, yaz akşamları sokak ortasında sandalye atıp muhabbet ediliyor.
Mahallelerdeki Renkler ve Kokular
Bursa mahalle yaşamı denince akla ilk gelen şeylerden biri de kokular. Özellikle kışın kestane kokusu sarmışken sokakları, yazın da ıhlamur ve yasemin. Her mahallenin kendine has bir kokusu var sanki.
Çocukların sokakta top oynadığı, kızların ip atladığı günler hâlâ bitmedi buralarda. Arabalar az, o yüzden sokaklar hâlâ oyun alanı görevi görüyor. Bu manzarayı görünce ister istemez gülümsüyorsunuz.
İnsanların Misafirperverliği
Bursa’da mahalle aralarında yürürken en çok etkilendiğim şey insanların misafirperverliği. “Gel bir çay iç” teklifini en az on kere duydum o gün. Bir teyze evinin bahçesinden topladığı nane ve adaçayıyla çay demledi bana. “Kışın da gelirsin, kar altında çok güzel olur buralar” dedi.
Bu samimiyet, bu sıcakkanlılık gerçekten nadir bulunan bir şey. Özellikle büyükşehirlerde yaşıyorsanız, Bursa’nın mahallelerinde kendinizi birden evinizde gibi hissediyorsunuz.
Fotoğraflarla Bursa’yı Keşfetmek
Çektiğim fotoğraflara bakarken bir şey fark ettim. Hiçbirisi mükemmel değildi. Işık bazen kötüydü, kadrajda istemediğim detaylar çıkmıştı. Ama hepsinde bir samimiyet vardı. Tam da Bursa mahalle yaşamının ta kendisi gibi.
Eğer siz de Bursa’ya yolunuz düşerse, lütfen o turistik yerlerden biraz uzaklaşın. Birkaç mahalleye dalın. İnsanlarla sohbet edin. Kapı önlerinde oturan teyzelerle, kahvehanede okey oynayan amcalarla. Göreceksiniz, şehir bambaşka bir yüzünü size gösterecek.
Son Notlar ve Tavsiyelerim
Bursa’da mahalle gezisi yaparken yanınıza mutlaka su alın. Çünkü muhabbet uzuyor, çaylar bitmiyor. Rahat ayakkabılar şart, çünkü sokaklar taşlı ve yokuşlu. Ve en önemlisi, fotoğraf çekerken insanlara saygılı olun. İzin isteyin, sohbet edin.
Benim için Bursa mahalle yaşamı sadece bir konu değil, bir tutku. Her gelişimde yeni bir hikaye, yeni bir kareyle dönüyorum. Siz de deneyin. Eminim pişman olmayacaksınız.
Şimdi sırada Muradiye ve Hisaraltı mahalleleri var. Oralardan da yeni fotoğraflarla yine geleceğim. Belki bir sonraki yazıda oralardan bahsederim. Şimdilik, Bursa’nın sokaklarında kalın.